...z doświadczenia pewni!
na rynkuod 1983
centrala@drabpol.pl+48 34/366 00 22
   english version   polska wersja  rosyjska wersja

ADS-B wzrost bezpieczeństwa ruchu lotniczego

Ruch lotniczy – zarówno "duże lotnictwo" (przewozy pasażerskie, towarowe, itp.), jak i "general aviation" nieustannie rośnie. Przestrzeń powietrzna jest "nasycona", co może prowadzić do wielu niebezpiecznych sytuacji grożących wręcz zderzeniem w powietrzu. Ponadto zarządzanie "tradycyjną" przestrzenią powietrzną wymaga sieci radiolokacyjnej z radarami pierwotnymi (ang. PSR) i wtórnymi (ang. SSR). Radary te są stosowane do wykrywania, śledzenia i identyfikacji samolotów lecących w korytarzach lotniczych, czyli specjalnie zdefiniowanych trasach.

Powyższe czynniki spowodowały, że amerykański nadzór lotniczy (FAA) opracował koncepcję ruchu lotniczego pod nazwą "Next Generation Air Transportation System" (zwany skrótowo NextGen). Plan zakłada stopniowe wprowadzenie nowej organizacji ruchu lotniczego etapami w latach 2012 – 2025 i zastąpienie istniejących korytarzy lotniczych indywidualnymi optymalnymi trasami lotu każdego samolotu. Obrazowo mówiąc, zamiast systemu autostrad, powstanie coś w rodzaju siatki, której węzłami będą statki powietrzne, lecące optymalną (co często znaczy najkrótszą) trasą. Spowoduje to oprócz podanej powyżej poprawy bezpieczeństwa znaczne oszczędności (szacowane na 22 mld dolarów rocznie) na skutek mniejszego zużycia paliwa oraz mniejsze natężenie hałasu, zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza spalinami, itp.

System NextGen składa się z czterech składników:

1. Systemu automatycznego nadzoru i powiadamiania o położeniu statku powietrznego (ADS-B). System ten wykorzystuje system nawigacji satelitarnej GPS dla zapewniania bardzo dokładnych informacji o położeniu statku powietrznego załogom i kontrolerom ruchu lotniczego. Szczegółowe działanie systemu ADS-B będzie opisane poniżej.

2. Automatycznego systemu przesyłania danych nowej generacji. Zastąpi on w znacznej mierze komunikację głosową pomiędzy załogami, a kontrolą ruchu lotniczego, co odciąży tę ostatnią pozwalając na nadzór nad większą liczbą statków powietrznych.

3. Sieci automatycznych informacji pogodowych, co przyczyni się do znacznego zmniejszenia opóźnień spowodowanych zjawiskami atmosferycznymi (np. burzami na trasie lotu)

4. Systemu komunikacji głosowej nowej generacji.

Jak działa ADS-B?

ADS-B to system podający położenie „własnego” statku powietrznego innym statkom powietrznym oraz kontroli ruchu lotniczego (ADS-B out), a także odbierający sygnały od innych uczestników ruchu lotniczego (ADS-B in). Urządzeniem przekazującym dane jest transponder pracujący w trybie Mode-S. Transmitowana co 1 – 2 s w zakresie częstotliwości 1030 – 1090 MHz informacja zawiera położenie statku powietrznego (współrzędne geograficzne), wysokość lotu, jego prędkość i kierunek, a także dane identyfikacyjne statku powietrznego. Dodatkową korzyścią tak przesyłanych informacji jest ich uniezależnienie od zakłóceń sygnału i związanej z tym dokładności określenia położenia samolotu spowodowanych ukształtowaniem terenu, czy też odległością pomiędzy radarem, a statkiem powietrznym. System uzupełnia wskaźnik sytuacji w powietrzu (ruchu lotniczego), na którym zobrazowane są inne statki powietrzne w pobliżu własnego samolotu czy śmigłowca.

ADS-B w Europie

Wprowadzenie systemu ADS-B odbywa się od roku 2011 w ramach programu CASCADE nadzorowanego przez europejską agencję kontroli ruchu lotniczego EUROCONTROL. Ma to doprowadzić do jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej (SES – Single European Skies). Obecnie coraz więcej państw wprowadza systemy ADSB w bezradarowym środowisku służb ruchu lotniczego ADS-B-NRA, czy też kombinację systemu ADS-B z radarami wtórnymi, czy systeem transmisji danych WAM (Wide Area Multirateration). Są to np. Niemcy, Portugalia, Holandia, Bułgaria, Islandia, Włochy, Szwecja i Wielka Brytania. Praktycznie wszystkie samoloty linii lotniczych mają zabudowane wyposażenie ADS-B.

Do czerwca 2016 r. wszystkie nowe samoloty sprzedawane i rejestrowane w Europie powinny być wyposażone w systemy ADS-B, a do 2020 r. wyposażenie to powinno być zabudowane na starszych maszynach.

W lotnictwie -i to nie tylko „dużym”, czyli komunikacyjnym, ale także general aviation, bezwzględnym wymogiem jest bezpieczeństwo operacji lotniczych, tak więc nie do przecenienia jest znaczna poprawa świadomości sytuacyjnej , a co za tym idzie zwiększenia bezpieczeństwa lotu.

Należy rozważyć więc wyposażenie statków powietrznych w Polsce w systemy ADS-B, ponieważ za kilka lat system ten będzie obowiązkowy, a warto się do tego przygotować wcześniej, aby nie być zaskoczonym odmową przyjęcia samolotu czy śmigłowca na danym lotnisku z powodu braku wyposażenia ADS-B.

Z jednej strony odpowiedzialność za to powinny wziąć nasze urzędy i służby kontroli ruchu lotniczego (ULC, PAŻP), a z drugiej operatorzy i użytkownicy statków powietrznych, tak by nie działać „w panice” i „na ostatnią chwilę”, czy też wręcz latać bez wymaganego wyposażenia licząc, że „jakoś to będzie”. Korzyści dla wszystkich będą wymierne.

Transpondery i urządzenia ADS-B:

MODEL/ TYPPRODUCENTFUNKCJE, CZĘSTOTLIWOŚĆCENA
panelowy transponder
GTX330 ES
GarminADS-B Out, 1090ES$5 000
nadajnik-odbiornik
GDL 90 UAT
GarminADS-B Out & In, UAT,
wbudowany GPS 15-kanałowy
$7 000
odbiornik
GDL 39
GarminADS-B In, UAT & 1090ES,
wbudowany GPS
$640
transponder Mode S
GTX33 ES
GarminADS-B Out, 1090ES$4 500
transponder Mode S
KT 73 ES
Bendix/KingADS-B Out, 1090ES$5 600
transponder Mode S
KT 74
Bendix/KingADS-B Out, 1090ES$3 000
transponder Mode S
TT21
TrigADS-B Out, 1090ES$2 100
transponder Mode S
TT22
TrigADS-B Out, 1090ES$2 400
transponder Mode S
TT31
TrigADS-B Out, 1090ES$3 000
transponder Mode S
TDR94D
Rockwell CollinsADS-B Out, 1090MHzabout $34 000
transponder Mode S
NGT-9000
L-3 Avionics SystemsADS-B Out - 1090ES,
ADS-B In – UAT, 1090MHz,
wbudowany GPS i wyświetlacz MFD
$6 800
ATX100GAspen AvionicsADS-B In & Out, UAT, wbudowany GPS$2 700
transponder Mode S
BXP 6403
Becker AvionicsADS-B Out, 1090ES$3 100
nadajnik-odbiornik
FDL 978TRX
FreeFlight SystemsADS-B Out & In, UAT
nadajnik
FDL 978TX
FreeFlight SystemsADS-B Out, UAT
odbiornik
FDL 978RX
FreeFlight SystemsADS-B In, UAT